MENÜ
İzmir 17°
Gerçek İzmir
PAYLAŞ 
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Bu fasulye 2.9 dolar, hem kaynasın, hem oynasın
Gönül Soyoğul
YAZARLAR
20 Haziran 2020 Cumartesi

Bu fasulye 2.9 dolar, hem kaynasın, hem oynasın

Arkadaşımla konuşuyorduk telefonda, bir yandan da yürüyordu,  dedi ki ‘kızım gelecek İstanbul’dan, taze fasulye almak için manava gidiyorum.” 
‘Ooo’ dedim, ‘zengin yemeği yapacaksın demek kızçenin şerefine…’

Arkadaşımın sanki ‘kuzu kesecek’ gibi bahsettiği taze fasulyenin kilosu pazarda 20 lira, markette 25-30. Allahın Ayşe kadın fasulyesi. Yaz günü zeytinyağlısı makbul. Ama kıymalısı da hiç fena olmaz, lakin bir tencere yemek; eti, yağı, domatesi derken neredeyse 50 lira.
O haklı, kuzu keseceğine taze fasulye yapmakta! 
1 kilo fasulye pazarda 2.91 dolar, markette 4.4 dolar. Yeni Türkiye’nin şölen yemeği… 
Çocukluğumda ‘hatırlı misafir’ geleceği zaman tavuk kesilirdi; keza, düğünde dernekte de.
‘Hatırlı misafir’ için artık taze fasulye pişiriyoruz, sanki Ayşe’ye başlık parası ödüyoruz; ne gelişme ama!    

*

Her zaman yazılarıma bir şiir demeti ya da eskilerden bir hikayeyle başlamama alışık okurlara sürpriz olacak bir yazı bu, biliyorum ama pazarın ateş pahası el yakan fiyatlarına hangi şiiri bulayım, hangi hikayeyi kurgulayayım, bilemedim ey halden anlar okur. 

Aklıma tek düşen, bir zamanlar –ergendim sanırım- (kuru) fasulye türküsü ile muhalefetin pek eğlenceli bir ortam yaratmış olması. Muhtemelen 70’li yıllardı, Başbakan’ın Süleyman Demirel olduğu.

“Bu fasulye 7.5 lira/hem kaynasın, hem oynasın

Yandan Sülüman yandan, severim seni candan”

70’li yıllarda ‘Ah Müjgan Ah’ filminin başında Sadri Alışık’ın (*) muhteşem sesiyle söylediği versiyondan apartılmış bu ölüyü oynatacak türden türkünün, yakın zamanlarda yeniden kıymete binmesi de Eyvah Eyvah’la olmuştu, hatırlayacaksınız. Rol icabı Ata Demirer’in besteleyip Demet Akbağ’ın okuduğu bu oynak türküyle, oturduğumuz yerde epey  omuz oynatıp tempo tutmuştuk filmi izlerken bile.

Türkü gitti geldi kıymete bindi, Allahın Ayşe kadın fasulyesi durdu durdu vurdu, kendini dolar/euro sandı, etle yarışır oldu ama bizim muhalefetten hala ses yok. Varsa yoksa önlerine atılmış Ayasofya yemini yemek. Halbuki patlat bir fasulye şarkısı, uyarla günümüze, bak neler oluyor? Ben yapmam elbet, ‘Silivri’nin yolları taştan/sen çıkardın beni baştan’ dedirtmem. Madem muhalefetsin, madem ceylan derisi koltuklarda oturup maaşları alan, özel sağlık hizmetlerinden (ve bi dolu ayrıcalıktan) yararlanan sensin; ‘nimet’sin madem, sen söyle, sen çal, oynamak da bize kalsın, yok öyle yağma.

*

Kuru fasulyeli/pilavlı söylemli siyasetçiler, ‘asgari ücretle kaç tencere fasulye pişer’ döşeli manşetler çok gerilerde kaldı.

 Hiç değişmeyen, giderek artan, daha fazla kesimi/genci  içine çeken, hep bize düşense yine yoksulluk oldu.  Aslında içimi yakan, kahreden, her geçen gün daha fazla çaresiz hissettiren. Şakaya vurarak, gülmeye çalışarak, kendimce kendimi eğlendirmeye çalıştığım yoksulluk…

Pazara girip 200 lirayla çıktığımda iktidarın/muhalefetin kulaklarını çın çın çınlatmak ne fayda? Fasulyenin haziran ayında 20 lira olması ne demek? Bamyanın, börülcenin ondan kalır yanı olmaması. Patlıcanın, biberin, kabağın 5, barbunya fasulyenin 8, salatalığın 4, 1 tane marulun 4 lira olması?

Bir kilo erik, bir kilo kiraz, bir kilo kayısıya toplamda 30 lirayı kaç kişi verebilir? Ortalaması olan, biraz daha iyice çeşidine gittiğinizde üzerine en az 10-15 lira daha eklenilen bu rakamlar vatandaşın gündemiyken, siyasetçilerin niye gündemi olmuyor, olamıyor? Aylık maaşları 25 bin liranın üzerinde olduğu için mi? Çarşıya pazara hiç çıkmadıkları için mi? Vatandaşın tenceresinde klişe laflarıyla ‘aş değil dert kaynarken’, onların tenceresinde ‘çene suyu çorba’ kaynadığı için mi, neden?

Eti, sütü, yoğurdu, yumurtayı saymıyorum bile, ottan bahsediyorum ottan; parmağını soksan tutan bereketli topraklardan  fışkıran sebzeden, meyveden…

Alışveriş ettiğim mandranın sahibinin ‘peynir satılmıyor. Benim asıl işim, kazancım peynir ama millet almıyor, alamıyor. Bir kalıp peynir 35 lira, nasıl alsın’ dediğini ben duyuyorum da muhalefet niye duymuyor?

Pandemiyle yaraları cılk olmuş küçük esnafın çığlığı benim kulaklarımdan gitmiyor da size nasıl ulaşmıyor? Duysanız bile niye içinizde hissetmiyorsunuz, iktidarın ‘oynayın’ diye önünüze attığı gündemlerle gün ediyorsunuz?

Pandeminin P’si yokken, 2020’nin başında bir araştırma yayınlanmıştı. Alışverişi ucuza getirmek için son 1 yılda market market dolaşanların oranının yüzde 72’den yüzde 87’ye çıktığını, tüketicilerin yüzde 74'ünün alışverişlerinde ulusal markalı ürünlerin fiyatlarını “private label” (PL) diye bilinen market markalı ürünlerle karşılaştırdığını, bu ürünlerin satış hacminin 60 milyar liraya ulaştığını ben okuyorsam sizin bilmeme ihtimaliniz var mı?

Türkiye’de yoksulluk, (bütün sınıflı toplumlarda olduğu gibi) ‘çok eski bir mesele’ olmakla birlikte… Dokunmanın, sarılmanın, omuz omuza yürümenin, dayanışmanın, itiraz etmenin, tepkiyi dile getirmenin, öfkeye ses vermenin neredeyse tümden yasak olmasıyla ortaya çıkan kimsesizliğin, güvencesizliğin, aç açık bir başına bırakılmak ve dışlanmanın en az yoksulluk kadar öldürücü olduğunu ben taa içimde hissediyorsam, siz nasıl hissedemezsiniz? Niye hissedemeyesiniz?

Lafı daha uzatmadan söyleyeyim, benden mizah yazarı olmaz.

 ‘Armudun sapı, üzümün çöpü’ deyip biraraya gelemeyen, herbirinin ‘kırmızı çizgisi’ kendine olan, bu ülkede yoksulluğu bitirme kararlılığı ile ‘ortak amaç’ta ‘insanca yaşam’da  birleşemeyenlerden de muhalefet olmaz!

Umalım da ‘alt sınıfın laneti’ kapılarınızı çalmadan anlarsınız bunu...

Özdemir Asaf’ın dediği gibi;

“Öbür tarafın cennetini bilmem.Tek bildiğim bu tarafın bir cehennemi var.”

* * *

(*)70’lerde ‘Ah Müjgan Ah’ filminde Sadri Alışık’ın seslendirdiği, muhalefetin ‘Halimem’i ‘Sülüman’ yaptığı ‘bu fasulye 7.5 lira’ şarkısının sözleri:

oy domates yedi buçuk lira

oy fasulye yedi buçuk lira

hem kaynasın, hem oynasın

hem kaynasın, hem oynasın

hadi kızım yandaan yandan

severim seni candan

aman kızım yandan

severim seni candan

bu fasulye yedi buçuk lira

hem yağlıdır hem pahalıdır

yandan halimem yandan, seviyom seni candan

seviyosan candan, boşan gel kocandan

akşam oldu param gelmedi

çocuklar evde yorganları yedi

yandan halimem yandan, seviyom seni candan

seviyosan candan, boşan gel kocandan

Yorum Ekle
Yorumunuz gönderildi
Yorumunuz editör incelemesinden sonra yayınlanacaktır
Yorumlar

   Bu yazı henüz yorumlanmamış...

Yazarın Diğer Yazıları
Sayfa başına gitSayfa başına git
Masaüstü Görünümü  ♦   İletişim  ♦   Künye
Copyright © 2022 Gerçek İzmir